Zgrabiarki – nowe i używane maszyny do formowania pokosu z trawy i zielonki

Zgrabiarki – nowe i używane maszyny do formowania pokosu z trawy i zielonki

Zgrabiarki to maszyny rolnicze przeznaczone do zbierania skoszonej trawy, siana lub podsuszonej zielonki z powierzchni pola i formowania jej w równy pokos. Dobrze przygotowany pokos ułatwia późniejszą pracę prasy, przyczepy samozbierającej, sieczkarni z podbieraczem lub innych maszyn zbierających materiał.

W praktyce zgrabiarka jest jednym z kluczowych elementów całego procesu przygotowania pasz objętościowych. Odpowiada nie tylko za przesunięcie materiału w określone miejsce, ale także za jego równomierne ułożenie, szerokość pokosu, ograniczenie zanieczyszczenia ziemią oraz dopasowanie przepływu materiału do kolejnej maszyny.

Przy wyborze zgrabiarki należy analizować przede wszystkim szerokość roboczą, liczbę karuzel, liczbę ramion i palców, system kopiowania terenu, sposób odkładania pokosu, konstrukcję podwozia, składanie transportowe, wymagania hydrauliczne i zapotrzebowanie mocy.

W przypadku używanej maszyny szczególnie istotny jest stan przekładni, ramion, uchwytów palców, sworzni, podwozia, wału WOM, siłowników i elementów prowadzących.

Co to jest zgrabiarka?

Zgrabiarka to maszyna zbierająca skoszony materiał z określonej szerokości roboczej i układająca go w jeden lub kilka pokosów.

Najczęściej pracuje po kosiarce i przetrząsaczu.

Jej zadaniem jest:

• zebrać materiał możliwie czysto,

• ograniczyć kontakt z glebą,

• uformować równy pokos,

• dostosować go do kolejnej maszyny.

Do czego służy zgrabiarka?

Zgrabiarki wykorzystuje się podczas zbioru:

• siana,

• sianokiszonki,

• zielonki,

• innych roślin paszowych.

Mogą pracować przed:

• prasą rolującą,

• prasą kostkującą,

• przyczepą samozbierającą,

• podbieraczem sieczkarni.

Zgrabiarka karuzelowa

To obecnie jeden z najbardziej popularnych typów.

Karuzela obraca się wokół pionowej osi.

Na ramionach zamontowane są palce, które przesuwają materiał w stronę formowanego pokosu.

Zgrabiarka jednokaruzelowa

Ma jedną karuzelę.

Do jej zalet należą:

• prosta konstrukcja,

• mała masa,

• duża zwrotność,

• niskie zapotrzebowanie mocy.

Dobrze sprawdza się w mniejszych gospodarstwach i na małych działkach.

Zgrabiarka dwukaruzelowa

Wykorzystuje dwie karuzele.

Może mieć większą szerokość roboczą i wyższą wydajność.

W zależności od konstrukcji może odkładać pokos:

• centralnie,

• na bok.

Zgrabiarka czterokaruzelowa

Duże gospodarstwa i firmy usługowe mogą korzystać z maszyn wielokaruzelowych.

Ich zaletą jest bardzo duża szerokość robocza.

Jedna czy dwie karuzele?

Wybór zależy od:

• areału,

• wielkości pól,

• wydajności kolejnej maszyny,

• mocy ciągnika.

Jednokaruzelowa jest prostsza, natomiast dwukaruzelowa pozwala zwykle szybciej przygotować większą powierzchnię.

Zgrabiarka centralna

Dwie karuzele przesuwają materiał do środka.

Powstaje pokos centralny.

Taka konstrukcja jest bardzo popularna przed prasą lub sieczkarnią.

Zgrabiarka boczna

Materiał jest odkładany po jednej stronie maszyny.

Może to być praktyczne przy określonej organizacji przejazdów.

Centralny czy boczny pokos?

Nie ma jednego rozwiązania najlepszego w każdych warunkach.

Należy uwzględnić:

• rodzaj kolejnej maszyny,

• szerokość podbieracza,

• sposób jazdy po polu.

Szerokość robocza

To jeden z najważniejszych parametrów.

Można spotkać zgrabiarki o szerokości:

• około 3–4 m,

• 5–6 m,

• 7–9 m,

• powyżej 10 m.

Większa szerokość daje większą wydajność, ale wymaga większej maszyny i zwykle większego pola.

Szerokość robocza a wydajność

Teoretyczna wydajność rośnie wraz z szerokością.

W praktyce zależy też od:

• prędkości jazdy,

• kształtu działek,

• czasu nawrotów,

• ukształtowania terenu.

Szerokość pokosu

Powinna być dopasowana do maszyny zbierającej.

Zbyt szeroki pokos może nie zmieścić się w podbieraczu.

Zbyt wąski może ograniczyć wydajność dużej prasy lub sieczkarni.

Regulacja szerokości pokosu

W wielu maszynach można zmieniać:

• położenie karuzel,

• osłonę pokosu,

• szerokość odkładanego materiału.

Liczba ramion

Każda karuzela ma określoną liczbę ramion.

Większa liczba może poprawiać płynność przepływu materiału.

Ramiona grabiące

Na końcach ramion znajdują się uchwyty z palcami.

Ramiona powinny być:

• proste,

• kompletne,

• prawidłowo osadzone.

Palce grabiące

Mają bezpośredni kontakt z materiałem.

Powinny być:

• sprężyste,

• kompletne,

• prawidłowo ustawione.

Uszkodzone palce

Brakujące lub wygięte elementy mogą powodować:

• pozostawianie materiału,

• nierówny pokos,

• gorszą jakość pracy.

Uchwyty palców

Należy sprawdzić również stan mocowań.

Krzywka sterująca ramionami

W wielu zgrabiarkach ruch ramion jest sterowany przez tor krzywkowy.

Decyduje on o momencie podnoszenia palców.

Dlaczego krzywka jest ważna?

Zużycie prowadnicy może powodować:

• luzy,

• stuki,

• nieprawidłową pracę ramion.

Łożyska rolek krzywkowych

Powinny obracać się płynnie i bez luzu.

Przekładnia karuzeli

Jest jednym z najważniejszych elementów.

Napędza wszystkie ramiona.

Należy kontrolować:

• wycieki,

• hałas,

• luzy.

Olej przekładniowy

Powinien mieć odpowiedni poziom i nie zawierać widocznych zanieczyszczeń.

Wał WOM

Przekazuje napęd z ciągnika.

Powinien mieć:

• kompletne osłony,

• sprawne krzyżaki,

• właściwą długość.

Sprzęgło przeciążeniowe

Może chronić przekładnię przed gwałtownym przeciążeniem.

Prędkość WOM

Należy stosować prędkość zalecaną przez producenta konkretnego modelu.

Kopiowanie terenu

To jeden z najważniejszych elementów jakości pracy zgrabiarki.

Maszyna powinna podążać za nierównościami bez agresywnego kontaktu palców z ziemią.

Dlaczego kopiowanie terenu jest ważne?

Zbyt niski kontakt palców może zwiększać ilość:

• ziemi,

• kamieni,

• zanieczyszczeń w pokosie.

Zbyt wysoka praca może pozostawiać materiał na polu.

Koła kopiujące

Podpierają karuzelę i pomagają utrzymywać właściwą wysokość.

Liczba kół

Większa liczba punktów podparcia może poprawiać prowadzenie na nierównym terenie.

Podwozie tandemowe

W karuzeli może występować kilka kół ustawionych w układzie tandemowym.

Pozwala to lepiej kopiować powierzchnię.

Koło przed karuzelą

Niektóre konstrukcje mają dodatkowe koło prowadzące przed palcami.

Może poprawiać reakcję maszyny na nierówności.

Regulacja wysokości pracy

Pozwala ustawić palce na odpowiedniej wysokości nad podłożem.

Może być:

• mechaniczna,

• hydrauliczna,

• elektryczna.

Zbyt niska praca

Powoduje:

• kontakt z ziemią,

• zanieczyszczenie paszy,

• szybsze zużycie palców.

Zbyt wysoka praca

Może pozostawiać część materiału na polu.

Hydrauliczne podnoszenie

W większych zgrabiarkach hydraulika może odpowiadać za:

• podnoszenie karuzel,

• składanie,

• regulację szerokości.

Podnoszenie jednej karuzeli

W niektórych modelach możliwe jest uniesienie jednej strony.

Jest to praktyczne przy:

• pracy na klinach,

• kończeniu pokosu.

Składanie transportowe

Duże zgrabiarki muszą być zwężane do transportu.

Najczęściej odbywa się to hydraulicznie.

Szerokość transportowa

Ma znaczenie przy przejazdach drogowych.

Wysokość transportowa

Przy bardzo dużych karuzelach może być znacząca.

W niektórych maszynach do ograniczenia wysokości transportowej można zdemontować ramiona.

Demontowane ramiona

Powinny mieć bezpieczne miejsca transportowe na maszynie.

Rama główna

Musi przenosić duże obciążenia.

W używanej zgrabiarce należy sprawdzić:

• pęknięcia,

• spawy,

• skrzywienia.

Zaczep

W maszynach ciąganych należy ocenić:

• luz,

• zużycie,

• sworznie.

TUZ

Mniejsze zgrabiarki mogą być zawieszane na trzypunktowym układzie zawieszenia.

Zgrabiarka zawieszana

Jest zwrotna i kompaktowa.

Dobrze sprawdza się na mniejszych polach.

Zgrabiarka ciągana

Może mieć większą szerokość i własne podwozie.

Zgrabiarka półzawieszana

Łączy cechy obu konstrukcji.

Opony

W maszynach ciąganych należy sprawdzić:

• stan bieżnika,

• pęknięcia,

• nośność.

Piasty

Nie powinny mieć nadmiernych luzów.

Łożyska kół

Warto sprawdzić ich temperaturę po jeździe.

Hamulce

Większe maszyny mogą być wyposażone w hamulce.

Oświetlenie

Przy transporcie drogowym istotne są:

• światła,

• kierunkowskazy,

• odblaski.

Osłony

Powinny być kompletne.

Dotyczy to zwłaszcza:

• WOM,

• przekładni,

• elementów ruchomych.

Zgrabiarka do siana

Przy suchym materiale celem jest delikatne formowanie pokosu bez nadmiernego gubienia liści.

Zgrabiarka do sianokiszonki

Materiał jest cięższy i bardziej wilgotny.

Maszyna powinna zachować odpowiednią przepustowość.

Zgrabiarka do lucerny

Delikatne prowadzenie materiału może ograniczyć straty cennych liści.

Zgrabiarka do trawy

Powinna równomiernie zbierać materiał bez intensywnego kontaktu z glebą.

Pokos przed prasą

Powinien być:

• równy,

• dostosowany do szerokości podbieracza,

• odpowiednio napowietrzony.

Pokos przed sieczkarnią

Duża sieczkarnia wymaga odpowiednio dużego i równomiernego strumienia materiału.

Pokos przed przyczepą samozbierającą

Szerokość powinna być dopasowana do podbieracza przyczepy.

Zgrabiarka a przetrząsacz

To dwie różne maszyny.

Przetrząsacz rozrzuca i napowietrza materiał.

Zgrabiarka formuje go w pokos.

Czy zgrabiarka może zastąpić przetrząsacz?

Nie w pełni.

Ich zadania są różne.

Zgrabiarka a kosiarka

Kosiarka ścina roślinę.

Zgrabiarka pracuje dopiero na wcześniej skoszonym materiale.

Prędkość robocza

Powinna być dostosowana do:

• ilości materiału,

• wilgotności,

• ukształtowania pola.

Czy szybsza jazda zawsze zwiększa wydajność?

Nie.

Przy zbyt dużej prędkości może pogorszyć się:

• jakość pokosu,

• kopiowanie terenu,

• dokładność zbierania.

Używane zgrabiarki

Używana zgrabiarka może być bardzo dobrym zakupem, ponieważ konstrukcja jest stosunkowo łatwa do oceny.

Najważniejsze są jednak przekładnie, krzywki, ramiona i podwozie.

Co sprawdzić przed zakupem?

W pierwszej kolejności:

• ramę,

• przekładnie,

• ramiona,

• palce,

• koła kopiujące,

• hydraulikę.

Stan ramy

Należy szukać:

• pęknięć,

• skrzywień,

• nowych spawów.

Rama składana

Szczególnie dokładnie trzeba sprawdzić:

• zawiasy,

• sworznie,

• punkty mocowania siłowników.

Luzy na karuzeli

Nadmierne mogą świadczyć o zużyciu:

• łożysk,

• tulei,

• prowadnic.

Przekładnia

Należy uruchomić maszynę i posłuchać jej pracy.

Wycieki przekładni

Mogą wskazywać na zużyte uszczelnienia.

Ramiona

Powinny być kompletne i proste.

Gniazda ramion

Należy sprawdzić luzy i zużycie.

Palce

Powinny mieć zbliżony kształt i długość.

Krzywka

Jednym z najważniejszych testów jest obserwacja ruchu ramion podczas obracania karuzeli.

Rolki

Nie powinny mieć:

• luzów,

• zacięć,

• nadmiernego hałasu.

WOM

Należy sprawdzić:

• osłonę,

• krzyżaki,

• wielowypust.

Sprzęgło

Jeżeli występuje, powinno działać poprawnie.

Hydraulika

Należy wykonać:

• podnoszenie,

• składanie,

• regulację szerokości.

Siłowniki

Nie powinny mieć wycieków.

Przewody

Należy sprawdzić:

• pęknięcia,

• przetarcia,

• nieszczelności.

Koła kopiujące

Powinny obracać się płynnie.

Opony

Małe opony robocze również mogą być kosztowne przy konieczności kompletnej wymiany.

Łożyska kół

Nie powinny mieć dużego luzu.

Zaczep

W maszynie ciąganej należy ocenić zużycie otworu.

Podwozie transportowe

Należy sprawdzić:

• oś,

• piasty,

• geometrię.

Próba robocza

Najlepiej przeprowadzić ją w realnym materiale.

Pozwala ocenić:

• czystość zbierania,

• kształt pokosu,

• kopiowanie terenu.

Próba na nierównym polu

Jest szczególnie wartościowa.

Dobrze pokazuje działanie podwozia karuzel.

Praca bez materiału

Pozwala wykryć:

• stuki,

• drgania,

• hałas przekładni.

Dokumentacja

Warto sprawdzić:

• rok,

• model,

• instrukcję,

• numer seryjny.

Dostępność części

Przed zakupem należy sprawdzić dostępność:

• ramion,

• palców,

• rolek,

• elementów przekładni,

• uszczelnień.

Nowa czy używana zgrabiarka?

Nowa zapewnia:

• gwarancję,

• nowe elementy robocze,

• brak zużycia.

Używana może znacząco obniżyć koszt inwestycji.

Zgrabiarka dla małego gospodarstwa

Najczęściej wystarczy:

• jedna karuzela,

• umiarkowana szerokość,

• zawieszana konstrukcja.

Zgrabiarka dla średniego gospodarstwa

Warto rozważyć:

• dwie karuzele,

• hydrauliczne składanie,

• większą szerokość.

Zgrabiarka dla dużego gospodarstwa

Kluczowe są:

• duża szerokość robocza,

• dobre kopiowanie,

• wysoka wydajność,

• łatwy transport.

Zgrabiarka dla firmy usługowej

Powinna być:

• wydajna,

• trwała,

• łatwa w regulacji,

• dobrze przystosowana do transportu.

Jak wybrać zgrabiarkę?

Najpierw określ:

• areał łąk,

• rodzaj materiału,

• kolejną maszynę zbierającą,

• szerokość podbieracza.

Następnie porównaj:

• liczbę karuzel,

• szerokość roboczą,

• rodzaj pokosu,

• kopiowanie terenu,

• hydraulikę.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o zgrabiarki

Co to jest zgrabiarka?

To maszyna zbierająca skoszony materiał i formująca go w pokos.

Do czego służy zgrabiarka?

Do przygotowania siana, zielonki lub sianokiszonki do dalszego zbioru.

Co to jest zgrabiarka karuzelowa?

Maszyna z obracającą się karuzelą wyposażoną w ramiona i palce.

Jedna czy dwie karuzele?

Jedna jest prostsza, dwie zapewniają większą szerokość roboczą.

Co to jest zgrabiarka centralna?

Maszyna odkładająca pokos między karuzelami.

Co to jest zgrabiarka boczna?

Maszyna odkładająca materiał z boku.

Centralna czy boczna?

Zależy od dalszej maszyny i sposobu organizacji pracy.

Jaka zgrabiarka do małego gospodarstwa?

Najczęściej jednokaruzelowa.

Jaka do dużego gospodarstwa?

Dwukaruzelowa lub wielokaruzelowa.

Jaka zgrabiarka do firmy usługowej?

Szeroka, składana hydraulicznie i łatwa w transporcie.

Jaka szerokość robocza jest najlepsza?

Powinna odpowiadać areałowi i wydajności kolejnej maszyny.

Czy zgrabiarka 3–4 m wystarczy?

Dla mniejszych gospodarstw często tak.

Czy warto kupić zgrabiarkę 6 m?

Przy większym areale może znacząco zwiększyć wydajność.

Czy 8 m to dużo?

To szerokość odpowiednia raczej dla większych gospodarstw i usług.

Czy większa szerokość zawsze jest lepsza?

Nie.

Co ogranicza szeroką zgrabiarkę?

Małe pola, transport, hydraulika i zwrotność.

Co to jest szerokość pokosu?

Szerokość materiału odkładanego za maszyną.

Czy szerokość pokosu można regulować?

W wielu modelach tak.

Jak dobrać pokos do prasy?

Powinien mieścić się w podbieraczu i zapewniać równomierny strumień materiału.

Jak dobrać pokos do sieczkarni?

Należy dopasować go do szerokości i wydajności podbieracza.

Co to jest kopiowanie terenu?

Dostosowanie położenia karuzeli do nierówności pola.

Dlaczego kopiowanie jest ważne?

Ogranicza zanieczyszczenie materiału i pozostawianie zielonki.

Co to są koła kopiujące?

Koła prowadzące karuzelę nad podłożem.

Czy więcej kół kopiujących jest lepsze?

Może poprawić stabilność na nierównym terenie.

Co to jest tandem?

Układ kilku kół pracujących razem pod karuzelą.

Co daje koło przed karuzelą?

Pozwala szybciej reagować na nierówności.

Jak ustawić wysokość pracy?

Tak, aby palce zbierały materiał bez intensywnego kontaktu z ziemią.

Co się dzieje przy zbyt niskiej pracy?

Do pokosu może trafiać więcej ziemi i kamieni.

Co przy zbyt wysokiej?

Część materiału zostanie na polu.

Ile ramion ma zgrabiarka?

Zależy od modelu i średnicy karuzeli.

Czy liczba ramion ma znaczenie?

Tak, wpływa na płynność pracy.

Co to są palce grabiące?

Sprężyste elementy przesuwające materiał.

Czy palce się zużywają?

Tak.

Czy złamany palec można wymienić?

Tak.

Czy brak kilku palców pogarsza pracę?

Tak.

Co to jest krzywka zgrabiarki?

Mechanizm sterujący momentem podnoszenia ramion.

Jak sprawdzić krzywkę?

Obserwować płynność ruchu ramion i sprawdzić luzy rolek.

Co to jest przekładnia karuzeli?

Mechanizm napędzający ramiona.

Jak sprawdzić przekładnię?

Uruchomić maszynę, posłuchać pracy i sprawdzić wycieki.

Czy przekładnia jest droga w naprawie?

Może być jednym z droższych elementów zgrabiarki.

Czy zgrabiarka potrzebuje WOM?

Większość karuzelowych tak.

Jak sprawdzić wał WOM?

Ocenić krzyżaki, osłony i wielowypust.

Czy hydraulika jest potrzebna?

Przy większych maszynach zazwyczaj tak.

Do czego służy hydraulika?

Do składania, podnoszenia i regulacji.

Czy można podnieść jedną karuzelę?

Niektóre modele to umożliwiają.

Po co?

Do pracy na klinach i kończenia pokosu.

Czy zgrabiarka może być zawieszana?

Tak.

Czy może być ciągana?

Tak.

Zawieszana czy ciągana?

Zawieszana jest bardziej kompaktowa, ciągana zwykle pozwala osiągać większą szerokość.

Czy zgrabiarka może pracować z małym ciągnikiem?

Mniejsze modele tak, jeśli spełnione są wymagania producenta.

Czy sama moc ciągnika wystarczy?

Nie.

Co jeszcze trzeba sprawdzić?

Udźwig, hydraulikę, WOM i masę.

Zgrabiarka a przetrząsacz – jaka różnica?

Przetrząsacz rozrzuca materiał, zgrabiarka formuje pokos.

Czy można zgrabić świeżo skoszoną trawę?

Można, ale zależy to od technologii zbioru.

Czy zgrabiarka nadaje się do siana?

Tak.

Czy nadaje się do sianokiszonki?

Tak.

Czy nadaje się do lucerny?

Tak, przy odpowiednich ustawieniach i ostrożnej pracy.

Czy prędkość jazdy wpływa na jakość?

Tak.

Czy można jechać bardzo szybko?

Zbyt duża prędkość może pogorszyć jakość pokosu.

Co sprawdzić w używanej zgrabiarce?

Ramę, przekładnię, ramiona, krzywkę, palce, koła i hydraulikę.

Jak sprawdzić ramę?

Szukając pęknięć, skrzywień i spawów.

Jak sprawdzić ramiona?

Powinny być proste i bez nadmiernych luzów.

Jak sprawdzić palce?

Powinny być kompletne i sprężyste.

Jak sprawdzić gniazda ramion?

Ocenić luzy i zużycie.

Jak sprawdzić rolki krzywki?

Powinny obracać się płynnie.

Jak sprawdzić WOM?

Uruchomić maszynę i ocenić pracę wału oraz krzyżaków.

Jak sprawdzić hydraulikę?

Wykonać pełne składanie i podnoszenie.

Jak sprawdzić siłowniki?

Nie powinny mieć wycieków.

Jak sprawdzić koła kopiujące?

Ocenić łożyska i stan ogumienia.

Jak sprawdzić podwozie transportowe?

Skontrolować oś, piasty, opony i geometrię.

Czy warto zrobić próbę polową?

Tak.

Co sprawdzić podczas próby?

Czystość zbierania, szerokość pokosu i kopiowanie terenu.

Czy warto testować bez materiału?

Tak, pozwala wykryć hałas i luzy.

Czy rocznik jest najważniejszy?

Nie.

Co jest ważniejsze?

Stan przekładni, krzywki, ramion i ramy.

Czy warto kupić używaną zgrabiarkę?

Tak, jeśli stan mechaniczny odpowiada cenie.

Nowa czy używana?

Nowa daje gwarancję, używana może znacznie obniżyć koszt inwestycji.

Czy warto kupić model dwukaruzelowy?

Przy większym areale często tak.

Czy warto kupić szeroką zgrabiarkę do małych pól?

Nie zawsze.

Jak wybrać najlepszą zgrabiarkę?

Najpierw określ:

• areał,

• rodzaj zielonki,

• wielkość pól,

• maszynę, która będzie zbierała pokos.

Następnie porównaj:

• szerokość roboczą,

• liczbę karuzel,

• szerokość pokosu,

• kopiowanie terenu,

• hydraulikę.

Największa zgrabiarka nie zawsze będzie najbardziej efektywna. Najważniejsze jest dopasowanie do całego systemu zbioru.

Zgrabiarki dopasowane do gospodarstwa i technologii zbioru

Dobrze dobrane zgrabiarki pozwalają przygotować równy, czysty i odpowiednio szeroki pokos dla prasy, przyczepy samozbierającej lub sieczkarni.

Najważniejsze parametry przy wyborze to:

• liczba karuzel,

• szerokość robocza,

• szerokość pokosu,

• liczba ramion,

• konstrukcja podwozia,

• system kopiowania terenu,

• sposób składania.

W przypadku używanej maszyny szczególnie dokładnej kontroli wymagają przekładnie, krzywki, rolki, ramiona, palce, WOM, hydraulika, rama i podwozie.

Niezależnie od tego, czy potrzebna jest zgrabiarka jednokaruzelowa, dwukaruzelowa, centralna, boczna, 6-metrowa czy szeroka maszyna do dużego gospodarstwa, najlepszym rozwiązaniem będzie model dopasowany do areału oraz wydajności kolejnej maszyny zbierającej.

Zapoznaj się z dostępnymi zgrabiarkami i porównaj szerokość roboczą, liczbę karuzel, system odkładania pokosu, kopiowanie terenu, liczbę ramion, WOM, hydraulikę i stan techniczny. Dobrze dobrana zgrabiarka może poprawić organizację zbioru, ograniczyć zanieczyszczenie paszy i zwiększyć wydajność całego zestawu.